Czasy się zmieniają i wiele młodych par nie decyduje się na wzięcie ślubu, żyjąc przez wiele lat w nieformalnym związku. Wątpliwości pojawiają się u nich w momencie, gdy zostają rodzicami i zależy im na tym, aby ich dziecko zostało ochrzczone. Poniżej prezentujemy wszelkie informacje na temat udzielania tego sakramentu, jeśli rodzice nie są małżeństwem. Lektura tego artykułu powinna rozwiać wszelkie związane z tym wątpliwości – jeśli więc zależy Ci, aby Twoje dziecko tuż po narodzinach miało kontakt z Bogiem, musisz zapoznać się z jego treścią.
Czy można ochrzcić dziecko bez ślubu? – podstawowe informacje
Chrzest dziecka bez ślubu jest jak najbardziej możliwy, o czym wyraźnie mówi instrukcja, którą kilkadziesiąt lat temu podpisał kardynał Stefan Wyszyński. Według tego dokumentu, ochrzczone mogą zostać wszystkie maleństwa, których zgłosili rodzice lub prawni opiekunowie – pod warunkiem, że są wierzący i złożą zobowiązanie, że będą wychowywać swoje pociechy w tej wierze, w jakiej miał miejsce sakrament.
Wiadomo więc, że o dopuszczeniu dziecka do chrztu bez ślubu decyduje wiara i zobowiązanie rodziców dotyczące wychowywania go na chrześcijanina, a nie to, czy są małżeństwem. Chodzi tu o spełnienie “warunku minimalnego”, jakim jest realna szansa na to, że jego wierzący oraz odpowiedzialni opiekunowie będą stopniowo uczyć go wiary.
Wychowanie w wierze – co to znaczy?
Obietnica wychowania dziecka w wierze, która umożliwia chrzest bez ślubu jest tutaj na tyle istotna, że warto wiedzieć, co kryje się pod tym pojęciem. Chodzi tu o pomoc swojej pociesze w nawiązaniu świadomej przyjaźni z Chrystusem, przekazując mu podstawowe prawdy wiary i zasady moralności, jakie głosi Kościół katolicki – szczególnie poprzez naukę modlitwy czy nakłanianie do udziału w mszach świętych oraz lekcjach religii. W dalszej kolejności trzeba doprowadzić potomka do pełnego uczestnictwa w Eucharystii, przyjęcia Sakramentu Bierzmowania, a także wprowadzenie w dojrzałe oraz odpowiedzialne życie chrześcijanina.
W jakich sytuacjach pary bez ślubu mogą napotkać problemy?
Zwykle kłopoty są związane z nieudolnym komunikowaniem się księdza z rodzicami – brak sakramentu małżeństwa budzi bowiem wątpliwości u niektórych kapłanów, do czego skłania ich troska duszpasterska. Duże znaczenie mają tutaj przyczyny tego, że para nie bierze ślubu – pary, którym na tym nie zależy, są bowiem w innej sytuacji niż mające obiektywne przeszkody. Należy dodać, że według wspomnianej instrukcji, osoby będące w związku cywilnym muszą być nakłaniane przez duchownego do wzięcia ślubu kościelnego zanim ochrzci on ich pociechę.
Co w przypadku odmowy zawarcia małżeństwa kościelnego?
Wyraźna odmowa zawarcia małżeństwa jest równoznaczna z obowiązkiem przedstawienia przez rodziców dziecka i chrzestnych na piśmie, że zapewnią maleństwu wychowanie w wierze katolickiej – także w sytuacji, kiedy nie mają oni ślubu kościelnego ze względu na przeszkody kanoniczne. Zażądanie takiego oświadczenia jest obowiązkiem każdego księdza.
A co, gdy jedno z rodziców jest niewierzące?
W przypadku, gdy tylko jedno z rodziców jest wierzące, ksiądz również ma obowiązek udzielić dziecku chrztu. Duszpasterz powinien także każdy przypadek przemyśleć osobno i podjąć decyzję na podstawie długich oraz szczegółowych rozmów z opiekunami, a gdy sprawa jest wyjątkowo zagmatwana – poprosić ordynariusza o pomoc.
Na czym skupiają się duszpasterze w trakcie rozmowy z rodzicami dziecka?
Ksiądz powinien rozmawiać z rodzicami dziecka w sposób serdeczny i taktowny, skupiając się na życiu religijnym otoczenia, w którym będą oni wychowywać maleństwo. Jego obowiązkiem jest także udzielenie im cennych wskazówek oraz zachęcenie do życia w wierze – szczególnie w przypadku, gdy do tej pory to zaniedbywali. Do omówienia jest również kwestia atmosfery wychowania religijnego w domu, a ponadto, opiekunowie muszą zostać zachęceni do przyjęcia Eucharystii w dniu chrztu swojej pociechy oraz pouczeni o chrześcijańskim charakterze uroczystości domowych.
Gdzie powinien odbyć się chrzest dziecka bez ślubu?
Rodzice powinni ochrzcić swoje dziecko we własnej parafii, czyli takiej, do które należą ze względu na miejsce zamieszkania – nie chodzi więc o kościół, w którym sami zostali ochrzczeni, a od wielu lat mieszkają np. w innej dzielnicy lub mieście. Istotne jest bowiem to, aby duchowni mieli już wcześniej możliwość poznania ich, zachowując przy tym serdeczność i podchodząc do każdej sprawy indywidualnie.
Jakie wymagania powinni spełnić rodzice chrzestni
W przypadku chrztu dziecka bez ślubu, jeszcze istotniejsza jest rola chrzestych – powinni oni być dla malucha prawdziwymi wzorami i świadkami wiary. Według wspomnianej już instrukcji, muszą mieć ukończone 15 lat oraz wyznawać katolicyzm, żyjąc zgodnie z zasadami Kościoła. Osoby będące w niesakramentalnym związku małżeńskim i młodzież niebiorąca udziału w lekcjach religii nie mogą pełnić tej funkcji – księża mają prawo poprosić o okazanie odpowiednich zaświadczeń.
Chrzest bez ślubu – instrukcja to nie wszystko
Choć zasady dotyczące chrztu dziecka opierają się w dużej mierze na opisywanej tutaj instrukcji, to tak naprawdę życie samo pisze scenariusze. Zdarzają się, chociażby sytuacje, kiedy to dziadkom zdecydowanie bardziej zależy na tym sakramencie niż rodzicom, co może skłaniać duszpasterzy do odmowy. Istotne jest więc, aby nie traktować dokumentu podpisanego kiedyś przez kardynała Wyszyńskiego jak wyrocznię.
